You are currently browsing the tag archive for the ‘translation’ tag.

As I promised earlier, I am trying to fulfill requests sent in via the comments. This song is called Rumania, Rumania. It is composed and sung by Aaron Lebedeff. As in the past I have included the song in Yiddish text, as well as transliteration and translation. The translation if from the back cover of the original album, and while it is a fairly accurate translation, it nonetheless fails to capture the true humor of the original Yiddish lyrics. In this song, Aaron Lebedeff sings about old Romania, its special foods and the good life there before the war. To the best of my knowledge, mamalige is some sort of maize dish (maybe similar to cornbread). Karnatsl is a garlicky meat patty. Kashtaval (or Kashkaval) is cheese made from sheep’s milk. If anyone knows what Kastrovet and Patlazhele are, please share it with us all in the comments.

Click play to hear the song, and as always, ENJOY!

 

אך, רומייניע, רומייניע, רומייניע

געווען א מאל א לאנד א זיסע, א שיינע

אך, רומייניע, רומייניע, רומייניע

געווען א מאל א לאנד א זיסע א פיינע

 

דארט צו וויינען איז א פערגעניגן

וואס דאס הארץ גלוסט דארט קענסטו קריגן

א מאמאליגעלע, א פאסטראמעלע, א קארנאצעלע

און א גלייזעלע וויין, אהא

 

איי, אין רומייניע איז דאך גיט

פון קיין דאגות ווייסט מען ניט

וויין טרינקט מען איבעראל

מ’פארבייסט מיט קאשטאוואל

 

היי, דיגאדי דאם

 

איי, אין רומייניע איז דאך גיט

פון קיין זארגען ווייסט מען ניט

וויין טרינקט מען שפעט ס’מעג זיין שפעט

מען פארבייסט א קאסטראוועט

 

היי, דיגאדי דאם

 

אוי געוואלד איך ווער מעשיגע

איך ליב נאר ברינזע, מאמאליגע

איך טאנץ און פריי זיך ביז דער סטעליע

ווען איך עס א פאטלאזשעלע

 

דזינג מא, טיי יידלדי טאם

איי ס’איז א מחיה, בעסער קען ניט זיין

איי א פארגעניגן איז נאר ראמייניש וויין

 

די ראמיינער טרינקען וויין

און עסן מאמאליגע

ווער עס קישט זיין אייגן ווייב

אה, יענער איז מעשיגע

 

זעץ! דזינג מא, טיי יידל די טאם

 

‘יקום פורקן מן שמיא’

שטייט און קושט די קעכענע, חיה

אנגעטאן אין אלטע שקראבעס

מאכט א קוגל לכבוד שבת

 

זעץ! טיי טי דידל די טאם

 

איז משה חיים אנגעקומען

דאס בעסטע חלק צוגענומען

משה חיים, ברוך שמואל

כאפט א קיצל אין דער שטיל

 

זעץ! דזינג מא, טיי יידל די טאם

 

און דאס מיידל נעבעך בלאזט זיך

און זי וויל ניט, נאר זי לאזט זיך

טשו!

 

גוט צו קושן איז א מויד

ווען זי איז אלט זעכצן

ווען מען קישט אן אלטן מויד

הייבט זי אן צו קרעכצן

 

זעץ! טיי יידל די טאם

איי ס’איז א מחיה, בעסער קען ניט זיין

איי א פארגעניגן איז נאר ראמייניש וויין

Transliteration:

Rumania, Rumania

Ekh! Rumania, Rumania, Rumania …
Geven amol a land a zise, a sheyne.
Ekh! Rumania, Rumania, Rumania …
Geven amol a land a zise, a fayne.
Dort tsu voynen iz a fargenign;
Vos dos harts glust kenstu krign:
A mamaligele, a pastramele, a karnatsele,
Un a glezele vayn, aha … !

Ay, in Rumania iz dokh git
Fun keyn dayges veyst men nit
Vayn trinkt men iberal –
M’farbayst mit kashtaval.
Hay, digadi dam …

Ay, in Rumania iz dokh git
Fun keyn zorgn veyst men nit.
Vayn trinkt men, s’meg zayn shpet
Men farbayst a kastrovet.
Hay digadi dam …

Oy, gevald, ikh ver meshige!
Ikh lib nor brinze, mamalige;
Ikh tants un frey zikh biz der stelye
Ven ikh es a patlazhele
Dzing ma, tay yidldi tam …
Ay, s’iz a mekhaye, beser ken nit zayn!
Ay, a fargenign iz nor Rumeynish vayn.

Di Rumeyner trinkn vayn
Un esn mamalige;
Ver es kisht zayn eygn vayb,
Ah, yener is meshige.
Zets, dzing ma, tay yidl di tam …

“Yokum purkon min shmayo”
Shteyt un kusht di kekhene, Khaye,
Ongeton in alte shkrabes;
Makht a kugel likoved Shabes.
Zets! Tay ti didl di tam …

Iz Myshe Khayim ongekumen
Dos beste kheylik tsugenumen;
Moyshe Khayim, Borukh Shmil –
Khapt a kitsl in der shtil.
Zets, dzing ma, tay yidl di tam …

Un dos meydl nebekh blozt zikh
Un zi vil nit, nor zi lozt zikh
Tshu!

Git tsu kishen iz a moyd
Ven zi is alt zekhtsn;
Ven men kisht an alte moyd,
Heybt zi on tsu krekhtsen.
Zets! Tay yidl di dam …
Ay, s’iz a mekhaye, beser ken nit zayn!
Ay, a fargenign iz nor Rumeynish vayn …

 

 

Translation:

Rumania, Rumania

Oh! Rumania, Rumania, Rumania …
Once there was a land, sweet and lovely.
Oh! Rumania, Rumania, Rumania …
Once there was a land, sweet and fine.
To live there is a pleasure;
What your heart desires you can get;
A mamalige, a pastrami, a karnatzl,
And a glass of wine, aha … !

Ay, in Rumania life is so good;
No one knows of care;
Everywhere they’re drinking wine –
And having a bite of kashtaval.
Hay, digadi dam …

Ay, in Rumania life is so good;
No one knows of worry.
They drink wine, though it’s late;
And have a bite of kastrovet.
Hay, digadi dam …

Oh, my, help, I’m going crazy!
I care only for brinze and mamalige
I dance and jump up to the ceiling
When I eat a patlazhele.
Dzing ma, tay yidldi tam …
What a pleasure, what could be better!
Oh, the only delight is Rumanian wine.

Rumanians drink wine
And eat mamalige;
And he who kisses his own wife,
Is the one who’s crazy.
Zets, dzing ma, tay yidl di tam …

“May salvation come from heaven … “
Stop and kiss the cook, Khaye,
Dressed in rags and tatters;
She makes a pudding for the Sabbath.
Zets! Tay ti didl di tam …

Moyshe Khayim comes along
And takes away the best part;
Moyshe Khayim, Borukh Shmil –
Tickle her on the sly.
Zets! Tay tidl di tam …

And the girl pouts, alas,
Seems unwilling, but allows it.
Tshu!

It’s good to kiss a lass
When she’s sweet sixteen;
When one kisses an old main,
She begins to grumble.
Zets! Tay yidl di dam …
What a pleasure, what could be better!
Oh, the only delight is Rumanian wine …

 

 

Obviously, this great classic song is the first track on the 1st disk. I personally find this song to be very moving, and even a bit sad. But what can I say, my mother loves it when I sing it to her. So maybe learn this song, and sing it to your mother.

The lyrics here are as sung by the great cantor Yossele Rosenblatt. Attached is also the mp3 track of Yossele singing this song. The song is difficult to translate, and loses alot of its meaning in translation, but I attempted to do so anyhow. So, please let me know what you think of my translation.

Click on the play button to listen to this track.

 

Transliteration:

Ikh vil bay aykh a kashe fregen, zogt mir ver es ken

Mit velkhe tayere farmegen bentcht got alemen?

Men koyft dos nisht fir kayne gelt, dos git men nor umzist

Oon dokh az men ferlirt dos, oy vi treren men fargist

A Tzvayten git men kaynem nit, es helft nisht kayn gevayn

Oy, ver es hot farloyrn, der vays shoyn vos ikh mayn.

 

A Yiddishe Mame,

Es gibt nisht besser oif der velt

A Yiddish Mame,

Oy vey vi bitter ven zi felt

Vi shayn in likhtig iz in hoiz ven di mame iz do

Vi troyerig finster vert ven Got nemt ir oif Olam Haboh

 

In vasser in fayer volt zi gelofn far ihr kind

nisht halten ihr tayer, dos iz gevis di gresten zind

Oy, vi gliklekh un raykh iz der mentsh vos hot

Aza shayne matuneh geshenkt foon G-t,

Nor ayn altichke Yiddishe Mame,

Oy, Mame Mayn!

 


איך װיל ביי אייך אַ קאַשע פֿרעגען, זאָגט מיר װער עס קען,
מיט װעלכע טײַערע פּאַרמעגען בענטשט ג־ט אַלעמען,
מ’קױפֿט דאָס נישט פֿאַר קײַנע געלט, דאָס גיט מען נאָר אומזיסט,
און דאָך אַז מען פֿאַרלירט דאָס אױ, װי טרערן מען פֿערגיסט,
אַ צװײטען גיט מען קײנעם ניט’ עס העלפֿט נישט קײַן געװײַן,
אױ, װער עס האָט פֿאַרלױרען, דער װײס שױן װאָס איך מײַן

אַ ייִדישע מאַמע, עס גיבט נישט בעסער אױף דער װעלט,
אַ ייִדישע מאַמע, אױ װײַ װי ביטער װען זי פֿעלט,
װי שײַן און ליכטיג איז אין הױז װען די מאַמע איז דאָ,
װי טרױעריג פֿינסטער װערט װען גאָט, נעמט איר אױף עולם הבאַ

אין װאַסער אין פֿײַער װאָלט זי געלאָפֿן פֿאַר איר קינד
נישט האַלטן איר טײַער, דאָס איז געװיס די גרעסטע זינד,
אױ װי גליקליך און רײַך איז דער מענטש װאָס האָט,
אַזאַ שײַנע מתנה געשײַנקט פֿון ג־ט,
נאָר אײן אַלטיטשקע ייִדישע מאַמע,
אױ מאַמע מײַן

 

 

Translation:

I’d like to ask of you a question, tell me who knows

With which dear possession does G-d bless everyone

It cannot be bought for no money, it’s given only for free

And when it is lost, how many tears are shed.

A second is given nobody, no cry can help,

Oy, he who has lost it, he already knows what I mean.

 

A Yiddishe Mame

It doesn’t get better on this earth

A Yiddishe Mame,

How bitter when she is missing.

How nice and bright it is at home, when the Mame is here

How sad and dark it becomes, when G-d takes her to Olam Haba (The World to Come)

 

In water, through fire, she would have run for her child

Not to hold her dear, is surely the greatest sin,

How lucky and rich is the one who has

Such a beautiful gift presented from G-d

Like and old Yiddishe Mame

My Yiddishe Mame!